Naar de inhoud

Wat is een faillissement?

Een uitspraak van de rechtbank: een bedrijf kan zijn schulden niet meer betalen en verliest de zeggenschap over zijn vermogen. Hieronder staat wat dat betekent en wat je kunt doen.

De procedure

Wat de rechtbank uitspreekt, wie het overneemt en hoe lang het duurt.

Wat betekent het dat een bedrijf failliet is?

Bij een faillissement stelt de rechtbank vast dat een bedrijf zijn schulden niet meer kan betalen. Een curator neemt het beheer over: die brengt bezittingen en schulden in kaart, verkoopt waar mogelijk de bezittingen uit de boedel en verdeelt de opbrengst onder de schuldeisers in de volgorde die de wet bepaalt.

Wat is het verschil tussen faillissement en surseance van betaling?

Surseance van betaling is uitstel van betaling. De rechtbank geeft het bedrijf tijdelijk bescherming tegen schuldeisers om een doorstart of akkoord mogelijk te maken, en stelt een bewindvoerder aan die met de directie meebeslist. Lukt dat niet, dan wordt de surseance vaak omgezet in een faillissement. Bij een faillissement neemt een curator het beheer volledig over.

Wat doet een curator?

De curator wordt door de rechtbank benoemd en beheert het faillissement. Die brengt de boedel, de bezittingen die onder het faillissement vallen, in kaart. De curator verkoopt bezittingen, onderzoekt of er sprake is van onbehoorlijk bestuur, stelt de lijst van schuldeisers op en verdeelt de opbrengst. Een rechter-commissaris houdt toezicht. De curator brengt periodiek een openbaar verslag uit.

Hoe lang duurt een faillissement?

Dat verschilt sterk. Een klein faillissement zonder noemenswaardige boedel kan binnen een jaar worden afgewikkeld, terwijl complexe zaken met procedures of onderzoek naar bestuurdersaansprakelijkheid jaren kunnen duren. Het faillissement eindigt door opheffing bij gebrek aan baten, door vereffening of door een akkoord.

Voor schuldeisers

Je hebt geleverd, maar bent niet betaald. Hieronder lees je hoe je je vordering indient en in welke volgorde schuldeisers worden betaald.

Hoe dien ik als schuldeiser mijn vordering in?

Meld het bedrag dat je nog tegoed hebt, je vordering, schriftelijk bij de curator. Stuur de openstaande facturen en de onderliggende stukken mee: opdrachtbevestiging, leveringsbonnen en je algemene voorwaarden. Dat heet officieel "indienen ter verificatie". De naam en contactgegevens van de curator staan op de zaakpagina.

De curator zet je vordering op de lijst en geeft aan of die wordt erkend of betwist. Pas als er echt iets te verdelen valt, roept de rechter-commissaris een verificatievergadering bijeen waarin die lijst definitief wordt vastgesteld. In de meeste faillissementen komt het daar niet van, omdat de zaak wordt opgeheven bij gebrek aan baten. Je krijgt dan geen oproep, en dat betekent niet dat er iets is misgegaan met je indiening.

De btw op een factuur die oninbaar blijkt, kun je terugvragen bij de Belastingdienst. Dat staat los van wat de curator uitkeert.

In welke volgorde worden schuldeisers betaald?

Eerst worden de boedelkosten voldaan, waaronder het salaris van de curator. Daarna komen de preferente schuldeisers, zoals de Belastingdienst en het UWV. Concurrente schuldeisers, schuldeisers zonder voorrang zoals de meeste leveranciers, komen als laatste aan bod.

Pandrecht, hypotheekrecht, eigendomsvoorbehoud en retentierecht lopen niet mee in die verdeling, maar gaan er in de praktijk juist aan vooraf. Een pand- of hypotheekhouder mag zijn zekerheid zelf uitwinnen alsof er geen faillissement is, en wie onder eigendomsvoorbehoud leverde is nog eigenaar van de goederen. Voorwaarde is wel dat je je recht op tijd inroept en ook echt te gelde maakt.

Krijg ik als schuldeiser mijn geld terug?

Dat hangt af van wat er in de boedel zit. In de praktijk is de uitkering aan concurrente schuldeisers beperkt en blijft die vaak helemaal uit. Of er iets te verdelen valt, staat meestal in het openbare verslag van de curator. Op elke zaakpagina vatten wij dat verslag samen.

Hoe vraag ik zelf het faillissement van een ander aan?

Een faillissementsaanvraag loopt via de rechtbank. Daarvoor heb je een advocaat nodig. Je moet aannemelijk maken dat de schuldenaar is opgehouden te betalen. Je eigen factuur is daarvoor niet genoeg: er moet minstens één andere onbetaalde schuldeiser zijn, de zogeheten steunvordering.

Weeg de kosten af tegen wat een aanvraag kan opleveren. Je betaalt griffierecht, de kosten voor de procedure bij de rechtbank, en advocaatkosten. Wordt het faillissement uitgesproken, dan deel je mee in de rangorde hierboven. Als drukmiddel werkt het soms; als incassomiddel zelden.

Zo wordt er uitbetaald, voor zover er geld is
  1. EerstBoedelkosten

    Onder meer het salaris van de curator.

  2. DaarnaPreferente schuldeisers

    Belastingdienst, UWV en andere wettelijk bevoorrechte vorderingen.

  3. Als laatsteConcurrente schuldeisers

    De gewone leveranciers. Wat hier aankomt, is meestal weinig of niets.

Pandrecht, hypotheekrecht, eigendomsvoorbehoud en retentierecht lopen niet mee in deze verdeling, maar gaan er in de praktijk juist aan vooraf. Voorwaarde is wel dat je je recht op tijd inroept en ook echt te gelde maakt.

Voor werknemers

Je werkgever is failliet. Voor je contract en de betaling van je loon krijg je met verschillende partijen te maken.

Ik werk bij een failliet bedrijf. Wat gebeurt er met mijn loon?

De curator vraagt doorgaans binnen enkele dagen toestemming aan de rechter-commissaris om de arbeidsovereenkomsten op te zeggen. Het UWV neemt via de loongarantieregeling het achterstallige loon over, plus het loon over de opzegtermijn en het vakantiegeld, tot een wettelijk maximum. Wacht met je aanvraag tot het UWV zich meldt: te vroeg aanvragen wordt vrijwel altijd afgewezen.

Wordt het loon dat na de faillietverklaring nog verschuldigd is te laat betaald, dan heb je daarnaast recht op de wettelijke verhoging. De Hoge Raad besliste in 2026 dat die verhoging zelf ook een boedelschuld is en bovendien bevoorrecht, ook als het UWV dat loon uitbetaalt.

Persoonlijke aansprakelijkheid

Of de ondernemer persoonlijk aansprakelijk is voor de schulden, hangt af van de rechtsvorm. Bij een eenmanszaak en een vof altijd; bij een bv alleen in uitzonderingen.

Is de eigenaar van een eenmanszaak of vof persoonlijk aansprakelijk?

Ja, altijd. Een eenmanszaak en een vof zijn geen rechtspersoon: er is juridisch geen scheiding tussen het bedrijf en de persoon erachter. Gaat de onderneming failliet, dan gaat de ondernemer zelf failliet, met zijn privévermogen erbij. Daarom staat bij zulke zaken ook een persoonsnaam in het register en geen bedrijfsnaam met B.V. erachter.

Bij een vof komt daar nog iets bij: elke vennoot is hoofdelijk aansprakelijk voor de hele schuld. Een schuldeiser mag dus één vennoot aanspreken voor het volledige bedrag, ook als die maar voor een deel in de zaak zat. Die vennoot mag het bedrag daarna onderling verrekenen met de anderen. Dat staat los van de aanspraak van de schuldeiser op het volledige bedrag.

Dit is ook de reden dat een ondernemer met een eenmanszaak in de wettelijke schuldsanering terechtkan en een bv niet: die regeling is er voor natuurlijke personen.

Kan een bestuurder van een bv persoonlijk aansprakelijk worden gesteld?

In beginsel niet. Bij een bv is de vennootschap aansprakelijk, niet de bestuurder. Blijft een factuur onbetaald doordat de bv failliet gaat, dan kun je de bestuurder daar normaal gesproken niet persoonlijk voor aanspreken.

Er zijn twee belangrijke uitzonderingen. De eerste is onbehoorlijk bestuur: heeft het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk vervuld en is dat een belangrijke oorzaak van het faillissement, dan zijn de bestuurders aansprakelijk voor het tekort in de boedel. Die vordering stelt de curator in, voor alle schuldeisers samen. Is de administratie niet op orde of is de jaarrekening te laat gedeponeerd, dan staat onbehoorlijk bestuur bovendien vast en moet de bestuurder het tegendeel bewijzen.

De tweede uitzondering kun je als schuldeiser zelf inroepen: ging de bestuurder namens de bv een verplichting aan terwijl hij wist of behoorde te weten dat die niet nagekomen zou worden en er ook geen verhaal zou zijn, dan handelt hij onrechtmatig tegenover jou persoonlijk. Die maatstaf komt uit het Beklamel-arrest.

De wettelijke schuldsanering

Voor ondernemers met een eenmanszaak of vof. Geen faillissement, maar een traject naar een schone lei.

Wat is de wettelijke schuldsanering?

De Wsnp, voluit de Wet schuldsanering natuurlijke personen, is een regeling voor mensen met schulden die ze niet meer kunnen betalen. Omdat een eenmanszaak en een vof geen rechtspersoon zijn, kan een ondernemer met zo’n bedrijf erin terechtkomen; een bv kan dat niet.

De rechtbank verklaart de regeling van toepassing en benoemt een bewindvoerder. Die houdt toezicht: de schuldenaar moet zoveel mogelijk inkomen afdragen, mag geen nieuwe schulden maken en moet zich aan een reeks verplichtingen houden. Van het inkomen houdt de schuldenaar een bedrag over voor levensonderhoud: het vrij te laten bedrag. Wat daarboven binnenkomt, wordt gespaard en aan het eind onder de schuldeisers verdeeld.

Sinds 1 juli 2023 duurt de regeling in beginsel achttien maanden. Daarvoor was dat drie jaar, en wie voor die datum is toegelaten zit nog aan de oude termijn vast. De rechter kan de looptijd verlengen, tot maximaal vijf jaar.

Wat betekent een schone lei?

Houdt de schuldenaar zich aan de verplichtingen van de regeling, dan beëindigt de rechter de schuldsanering met een schone lei. De schulden die onder de regeling vielen, zijn vanaf dat moment niet meer afdwingbaar. Als schuldeiser kun je het onbetaalde deel van je vordering dus niet meer opeisen: niet aanmanen, niet laten incasseren en niet aan de rechter voorleggen.

De vordering verdwijnt niet, maar je kunt er niets meer mee afdwingen. Betaalt de schuldenaar later uit eigen beweging alsnog, dan mag je dat houden.

Zonder schone lei ligt het anders. Komt de schuldenaar zijn verplichtingen niet na, dan beëindigt de rechter de regeling zonder schone lei of zet hij haar om in een faillissement. Je vordering blijft dan gewoon opeisbaar.

Wat kan ik doen als mijn klant in de schuldsanering zit?

Meld je vordering bij de bewindvoerder, met de facturen en de bijbehorende bewijsstukken. Stuur vanaf de uitspraak geen aanmaningen meer en schakel geen incassobureau in: vanaf dat moment loopt alles via de bewindvoerder.

Verwacht dat je maar een klein deel van je vordering terugkrijgt. De uitkering komt uit het bedrag dat de schuldenaar tijdens de regeling heeft kunnen sparen. Dat is meestal een klein deel van de totale schuld. Let vooral op hoe de regeling eindigt: volgt er een schone lei, dan is het restant daarna niet meer op te eisen. De btw op een factuur die oninbaar blijkt, kun je wel terugvragen bij de Belastingdienst.

Wat is het verschil met een faillissement?

Bij een faillissement wordt het vermogen te gelde gemaakt en verdeeld, en daarna houdt het op. Een bv verdwijnt dan; bij een eenmanszaak blijft de ondernemer aansprakelijk voor de resterende schulden. Die blijven opeisbaar.

De schuldsanering biedt een uitweg voor die resterende schulden. Het verschil zit vooral in wat er na afloop gebeurt. De uitkering is in beide gevallen meestal laag. Een faillissement van een eenmanszaak laat de schuld staan, een schuldsanering met schone lei maakt hem onafdwingbaar. Daarom wordt een faillissement van een natuurlijk persoon ook regelmatig omgezet in een schuldsanering.

Doorstart en afloop

Hoe een faillissement eindigt, en wat er van de onderneming overblijft.

Wat is een doorstart?

Bij een doorstart verkoopt de curator de levensvatbare onderdelen van het bedrijf, zoals handelsnaam, klantenbestand, voorraad en soms personeel, aan een koper. Het failliete bedrijf zelf blijft failliet en houdt op te bestaan. De opbrengst van de verkoop gaat naar de boedel en dus naar de schuldeisers. Een doorstart betekent niet dat oude schulden worden overgenomen.

Mijn klant of leverancier is failliet. Wat betekent dat voor mij?

Stuur geen aanmaningen meer naar het bedrijf zelf en schakel geen incassobureau in: vanaf de uitspraak loopt alles via de curator. Dien je vordering in, en meld er apart bij of je onder eigendomsvoorbehoud hebt geleverd of een pand- of retentierecht hebt.

Was je klant een consument die vooruitbetaalde, of ben je dat zelf? Een aanbetaling voor iets wat niet meer geleverd wordt is een gewone vordering. Kijk in de algemene voorwaarden of er een waarborgregeling geldt, en vraag bij een creditcard of achteraf-betaaldienst naar een terugboeking. Cadeaubonnen en tegoeden vallen in de boedel.

Waar de gegevens vandaan komen

Waar staan faillissementen officieel gepubliceerd?

In het Centraal Insolventieregister van de Rechtspraak. Alle Nederlandse rechtbanken publiceren daar hun uitspraken. Faillissementscheck haalt die publicaties elke ochtend op en zet ze per bedrijf op een eigen pagina, met een link terug naar de officiële registervermelding.

De WHOA

Een route die geen faillissement is, en die niet in het insolventieregister staat.

Wat is de WHOA?

De WHOA is de Wet homologatie onderhands akkoord, in werking sinds 1 januari 2021. Hij is bedoeld voor ondernemingen die in financiële problemen zitten maar in de kern levensvatbaar zijn. Met een WHOA-akkoord worden de schulden geherstructureerd: schuldeisers krijgen een deel van hun vordering en de rest vervalt. Het doel is dat de onderneming kan blijven voortbestaan, en in veel gevallen dat een faillissement wordt voorkomen.

Stemt een deel van de schuldeisers niet in, dan kan de rechter het akkoord toch goedkeuren (homologeren), waarna het ook geldt voor wie tegen was. Daarin zit het verschil met een gewoon onderhands akkoord, waarbij één weigeraar het plan kan blokkeren.

Een WHOA-traject staat niet in het Centraal Insolventieregister en dus ook niet in ons overzicht. De Rechtspraak houdt er een eigen openbaar register voor bij.

Algemene uitleg, geen juridisch advies. Voor een concrete zaak zijn de stukken van de curator leidend. Wil je weten of een bepaald bedrijf failliet is? Gebruik het zoekveld bovenaan. Zie ook bronnen en werkwijze.